Propolis – powstawanie, zastosowanie i dawkowanie

Propolis jest kitem pszczelim, czyli mieszaniną żywic roślinnych, wosku i substancji przetworzonych przez pszczoły. Pszczoły zbierają żywice między innymi z pąków drzew, uszkodzeń kory i młodych części roślin, a następnie wykorzystują je w ulu jako materiał ochronny.

W gnieździe propolis pełni bardzo ważną funkcję. Pszczoły używają go do uszczelniania szczelin, wzmacniania elementów ula, wygładzania nierówności i ograniczania rozwoju niepożądanych drobnoustrojów w środowisku rodziny pszczelej. To naturalna „zaprawa” i ochrona ula.

Skład propolisu nie jest zawsze taki sam. Zależy od roślin rosnących w okolicy pasieki, pory roku, rodzaju żywic dostępnych dla pszczół i warunków środowiskowych. Dlatego propolis może różnić się kolorem, zapachem, twardością i strukturą.

Najczęściej ma barwę brunatną, ciemnobrązową, zielonkawą lub żywiczną. W temperaturze pokojowej bywa lepki albo twardy, a po schłodzeniu staje się bardziej kruchy. Ma charakterystyczny, mocny zapach żywic, wosku, ziół i ula.

Jak powstaje propolis?

Surowcem do powstawania propolisu są żywice roślinne zbierane przez pszczoły. Mogą pochodzić między innymi z pąków topoli, brzozy, drzew iglastych i innych roślin wydzielających lepkie substancje ochronne. Pszczoły przynoszą te żywice do ula, mieszają je z woskiem oraz własnymi wydzielinami i wykorzystują jako kit pszczeli.

Propolis jest więc produktem bardzo silnie związanym z miejscem, w którym stoi pasieka. Inny może być propolis z terenów leśnych, inny z okolic bogatych w topole, brzozy lub rośliny żywiczne. To naturalna zmienność, która jest typowa dla produktów pszczelich.

Zastosowanie propolisu

Propolis od dawna jest wykorzystywany w domowych sposobach, apiterapii, kosmetyce i produktach pszczelich. Najczęściej służy do przygotowywania nalewek propolisowych, wyciągów, maści, płukanek lub dodatków do preparatów pielęgnacyjnych. W gotowych produktach można go spotkać także w tabletkach do ssania, sprayach, kremach, maściach i kosmetykach.

W tradycyjnym zastosowaniu propolis bywa wybierany szczególnie w okresie jesienno-zimowym oraz przy domowej pielęgnacji skóry. Trzeba jednak zachować ostrożność: propolis jest produktem naturalnym, ale może silnie uczulać. Nie powinien być traktowany jako zamiennik leczenia ani stosowany bez rozwagi przy poważnych dolegliwościach.

W kosmetyce propolis bywa składnikiem mydeł, kremów, maści, balsamów i szamponów. Jest ceniony za mocny, żywiczny charakter i tradycyjne zastosowanie w pielęgnacji skóry problematycznej. Przy skórze wrażliwej zawsze warto najpierw wykonać próbę na małej powierzchni.

Jak stosować propolis?

Sposób stosowania propolisu zależy od formy produktu. Inaczej używa się surowego propolisu w kawałkach, inaczej nalewki, maści, sprayu, tabletek do ssania czy gotowego preparatu aptecznego. Dlatego najbezpieczniej kierować się opisem konkretnego produktu oraz zaleceniami producenta.

Surowy propolis najczęściej wykorzystuje się do przygotowywania domowych wyciągów lub nalewek. Nie jest to produkt, który stosuje się tak samo jak miód. Ma intensywny skład, mocny zapach i może powodować reakcje alergiczne, dlatego warto zaczynać bardzo ostrożnie.

• do przygotowywania domowej nalewki propolisowej,
• jako składnik maści i preparatów pielęgnacyjnych,
• w gotowych produktach do gardła i jamy ustnej, zgodnie z etykietą,
• do zastosowań kosmetycznych po wcześniejszej próbie uczuleniowej,
• jako surowiec pszczeli dla osób znających produkty pasieczne.

Dawkowanie propolisu – na co uważać?

Nie ma jednej uniwersalnej dawki propolisu dobrej dla każdego, ponieważ wszystko zależy od postaci produktu, stężenia, sposobu przygotowania i indywidualnej tolerancji organizmu. Inne dawkowanie będzie dotyczyć gotowych kropli propolisowych, inne tabletek do ssania, a jeszcze inne surowca przeznaczonego do przygotowania nalewki.

Najbezpieczniejsza zasada jest prosta: stosować propolis zgodnie z etykietą konkretnego produktu i zaczynać od bardzo małych ilości. Przy nalewkach propolisowych trzeba dodatkowo pamiętać, że często są przygotowywane na alkoholu, więc nie będą odpowiednie dla dzieci, kobiet w ciąży, kierowców, osób unikających alkoholu i osób z określonymi przeciwwskazaniami zdrowotnymi.

Jeżeli po kontakcie z propolisem pojawia się pieczenie, wysypka, świąd, obrzęk, duszność, silne podrażnienie lub inne niepokojące objawy, należy przerwać stosowanie i skonsultować się z lekarzem.

Jak przechowywać propolis?

Propolis najlepiej przechowywać w szczelnie zamkniętym opakowaniu, w suchym, chłodnym i ciemnym miejscu. Warto chronić go przed wysoką temperaturą, wilgocią i intensywnymi zapachami. Surowy propolis może zmieniać twardość w zależności od temperatury — w cieple robi się bardziej lepki, a w chłodzie twardszy i kruchy.

Jeżeli propolis ma być używany do przygotowania nalewki, warto zadbać o czyste naczynia i odpowiednie warunki przechowywania. Gotowe preparaty należy przechowywać zgodnie z zaleceniami producenta.

Propolis z Pasieki ApiMiodek

W Pasiece ApiMiodek propolis jest traktowany jako intensywny, naturalny surowiec pszczeli. To produkt dla osób, które znają produkty z ula i chcą wykorzystać kit pszczeli do domowych zastosowań, nalewek lub preparatów pielęgnacyjnych.

Ze względu na naturalne pochodzenie wygląd propolisu może różnić się w zależności od sezonu i partii. To normalne przy surowcach pozyskiwanych bezpośrednio z pasieki.